Zavod za zaštitu
prirode Srbije

MИНИСТАРСТВО ПОЉОПРИВРЕДЕ И ЗАШТИТЕ ЖИВОТНЕ СРЕДИНЕ

Ministarstvo zaštite životne sredine

Terensko istraživanje staništa vresa na području Gučeva, Loznica

Stručni tim Zavoda je 3. i 4. aprila 2014. godine obišao do sada poznate populacije биљне врсте Calluna vulgaris (vres) na Gučevu (Opština Loznica), u cilju zaštite ovog područja. Stanište vresa (vresište) se nalazi u neposrednom kontaktu sa jalovištem i deponijom obližnje fabrike RT „Zajača“ (čija je glavna delatnost proizvodnja olova iz sekundarnih sirovina) na koju se odlaže krupan otpad i direktno spaljuje. Programom rada Zavoda za 2014. godinu predviđeno je da se stanište ove vrste zaštiti.

Calluna vulgaris je rasprostranjena u Evropi i Aziji. Staništa ove vrste su izuzetno retka u Srbiji. Osim za populacije na Gučevu, još se zna da staništa vresa postoje u Sakaru kod Malog Zvornika, na Crnom vrhu, između Brodareva i Pljevalja i na Đerdapu.

Na zapadu Evrope širi se na celom području Pirinejskog poluostrva, Francuske, Velike Britanije, Nemačke, Poljske i Danske. Obilno ga ima na prostoru Austrije (raste od nizija do pojasa klekovine), Mađarske, Češke, Slovačke i Rumunije (nalazi se i do 2000 m). Ređe se sreće južno od severoistočnih Karpata. Preko severne Italije, Austrije i krajnje zapadnih delova Mađarske, vres prelazi na područje Slovenije, Hrvatske i Slavonije (najviše ga je na Baniji, u Liki i na Kordunu), pa preko područja severozapadne Bosne se vezuje sa staništem kod Zvornika u Bosni i populacijom na Gučevu kod Loznice u blizini rudnika Zajača u zajednici Farnetto-Callunetum.

Na osnovu usmenog saopštenja kolega sa Šumarskog fakulteta i kolega iz JP“ Srbijašume“, ŠG „Boranja“ iz Malog Zvornika, izvršena su terenska istraživanja i na Boranji. Tom prilikom je utvrđeno da su staništa vresa na Boranji vrlo česta i da zauzimaju velike površine. Nakon odlaska stanovništva sa sela, napuštanja njiva i prestankom krčenja i obrade zemljišta, vres je ovde našao svoju idealnu ekološku nišu.

Prema Pravilniku o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva („Službeni glasnik RS“, br. 5/2010, 47/2011) Calluna vulgaris spada u kategoriju strogo zaštićenih vrsta.

Prema Pravilniku o kriterijumima za izdvajanje tipova staništa, o tipovima staništa, osetljivim, ugroženim, retkim i za zaštitu prioritetnim tipovima staništa i o merama zaštite za njihovo očuvanje („Službeni glasnik RS“, br. 35/2010), vrištine vresa spadaju u prioritetni tip staništa za zaštitu (prema Natura 2000 klasifikaciji kod je 4030, a prema Emeraldu !31.2).

Terensko istraživanje obavila je ekipa u sastavu geolog Mirjana Nikolić, šumar Vladimir Nikolić i botaničar Verica Stojanović.

Više o vresu: link na vrstu meseca

© Zavod za zaštitu prirode Srbije - Sva prava zadržana. Izrada sajta: Kio d.o.o.