Zavod za zaštitu
prirode Srbije

MИНИСТАРСТВО ПОЉОПРИВРЕДЕ И ЗАШТИТЕ ЖИВОТНЕ СРЕДИНЕ

Ministarstvo zaštite životne sredine

Zaštićena Jovačka jezera

Opštinska uprava Vladičinog Hana donela je Odluku o proglašenju Spomenika prirode „Jovačka jezera“, čime je zaštićen još jedan izuzetan hidrološki fenomen u Srbiji.

Spomenik prirode „Jovačka jezera“ nalazi se u južnoj Srbiji, na području opštine Vladičin Han. Prirodno dobro je na desnoj dolinskoj strani Jovačke reke, leve pritoke Južne Morave, odnosno na severnoj padini planine Oblik. Obuhvata grupu od šest jezera i više zabarenih površina koje su fizionomska posledica Jovačkog klizišta pokrenutog 1977. godine, što se pamti kao jedna od najvećih prirodnih katastrofa skorije prošlosti u Srbiji. Nakon desetak dana koliko je trajao proces kliženja stenskih masa, brojna domaćinstva su nestala, a prirodna stihija ostavila je za sobom klizne depresije koje su se vremenom napunile vodom i formirala se jezera. Kada se konačno zaustavila klizna masa, formirala je prirodnu branu i pregradila vodotok Jovačke reke, od čega je nastalo najveće, Jovačko jezero. Zaštićeno područje je podeljeno na tri celine: lokalitet jezero Žilovje i Rusimovo jezero, lokalitet Crkveno, Malo i Živkovo jezero, i lokalitet Jovačko jezero.

Ovakva hidrološka pojava u centralnoj Srbiji je relativno retka. Jovačka jezera su reprezentavivni hidrološki fenomen sa tolikim brojem urvinskih jezera sa čak dva genetska podtipa, zbog čega su uvrštena u Inventar geonasleđa Srbije kao značajan objekat hidrološkog nasleđa. Vrednost zaštićenog područja upotpunjuje prisustvo vrsta koje su ovde pronašle svoje stanište. Iako detaljnija floristička istraživanja predstoje, u postupku valorizacije evidentirano je prisustvo 77 taksona vaskularne flore raspoređenih u okviru 36 familija, među kojima strogo zaštićena vrsta, plivajuća resina, i sedam vrsta koje pripadaju zaštićenim vrstama, kao i manji broj vrsta od međunarodnog značaja. Iako je klizište narušilo prethodno stvoreni šumski ekosistem, utvrđeno je da su na području Jovačkih jezera razvijene retke mezofilne mešovite i higrofilne šume koje mestimično pokrivaju područje klizišta. Utvrđeno je postojanje 19 vrsta herpetofaune sa posebno značajnim nalazom strogo zaštićene vrste dugonogog mrmoljka (Trirurus karelinii) i barske kornjače (Emys orbicularis), odnosno 12 vrsta riba u jezerima i Jovačkoj reci. Zbog prisustva 81 vrste dnevnih leptira, područje Jovačkih jezera evidentirano je kao odabrano područje za dnevne leptire i uvršteno u nacionalnu ekološku mrežu.

Ukupna površina zaštićenog područja je 53 ha, od čega je pod režimom zaštite drugog stepene 36 ha, a pod režimom zaštite trećeg stepena 17 ha. Povereno je na upravljanje Javnom preduzeću „Direkcija za građevinsko zemljište i puteve opštine Vladičin Han“.

© Zavod za zaštitu prirode Srbije - Sva prava zadržana. Izrada sajta: Kio d.o.o.