Zavod za zaštitu
prirode Srbije

MИНИСТАРСТВО ПОЉОПРИВРЕДЕ И ЗАШТИТЕ ЖИВОТНЕ СРЕДИНЕ

Ministarstvo zaštite životne sredine

Kod Blaca pronađeni ostaci „praistorijskog slona“ starog oko pet miliona godina

2.jpg

Paleontolog Zavoda, Srđan Marinčić, kustos zajedno sa Sanjom Radosavljević, inspektorom za zaštitu životne sredine opštine Blace, i Bojanom Nikolićem iz Javnog preduzeća za zaštitu i unapređenje životne sredine opštine Prokuplje, obišao je 5. marta 2015. lokalitet kod Blaca gde je otkriven veći broj fosilnih ostataka kostiju krupnih tercijarnih sisara. Obilazak je organizovan kako bi se izvršila paleontološka analiza fosilnih ostataka, odnosno utvrdilo stanje i vrsta fosilnog nalaza. Ustanovljeno je da je reč o praistorijskom slonu, vrsti Dinotherium giganteum iz reda Proboscidea (surlaši) koji je živeo u periodu tercijara, tačnije u pliocenu pre oko 5 miliona godina.

Nalaz je otkriven kada se Radisavu Stepanoviću iz Blaca, prilikom potkopavanja vertikalnog zaseka brda u blizini svoje kuće, ukazala pregršt krupnih kostiju, fosilnih ostataka za koje je odmah zaključio da zaslužuju pažnju stručnjaka. Obavešteni su arheolozi Narodnog muzeja „Toplica“ i predstavnici Javnog preduzeća za zaštitu i unapređenje životne sredine opštine Prokuplje, koji su jedan deo kostiju otkrivenih u odronu sedimenata sa padine profila smestili u prostorije Muzeja.

Na osnovu obilaska lokaliteta, paleontolog Zavoda konstatovao je da je na otvorenom geološkom profilu, koji je izgrađen pretežno od pliocenskih klastičnih sedimenata sa proslojcima glinovito-laporovite serije, otkrivena jedna krupna, delimično oštećena, ramena kost - humerus (sl. 1) i nekoliko sitnijih fragmenata skeleta.

Paleontološkom analizom dobro očuvane krune kutnjaka (Molar M3) (sl. 2) kao i morfometrijskom analizom dugih kostiju i fragmenata karlice, utvrđeno je da fosilni ostaci otkrivenih kostiju pripadaju vrsti Dinotherium giganteum iz reda Proboscidea (surlaši). Ovaj „praistorijski slon“ sa visinom oko 4,5 m i težinom oko 10 t spadao je u red najkrupnijih sisara koji su živeli u pliocenu pre oko 5 miliona godina. Imao je kratke kljove povijene ka unutrašnjoj strani koje su rasle iz donje vilice za razliku od mamuta i današnjih slonova kojima kljove rastu ka prednjoj strani iz gornje vilice. Bio je dobro prilagođen za život u šumskim oblastima.

Pored stručnog rada, upriličen je susret sa predsednikom opštine Blace Ivanom Burgićem koji je pokazao veliko interesovanje za ovo najnovije otkriće.

S obzirom da se u blizini ovog lokaliteta nalazi Spomenik prirode „Prebreza“ koji predstavlja jedinstven lokalitet ostataka sisarske faune iz geološke istorije Srbije i regiona, pored nedavno otkrivenih fosilnih ostataka mamuta kod Viminacijuma, ovakva otkrića predstavljaju veliku mogućnost za unapređenje lokalne zajednice i podsticaj za dalje unapređenje naučno-istraživačkog rada, edukacije kao i proširivanje turističke ponude i atraktivnosti kraja.

Usled nepovoljnih vremenskih uslova, nije obavljeno detaljnije proučavanje geološkog profila i fosilnih ostataka, pa je u narednom periodu planiran nastavak proučavanja ovog jedinstvenog nalaza.

3.jpg

4.jpg

5.jpg

6.jpg

© Zavod za zaštitu prirode Srbije - Sva prava zadržana. Izrada sajta: Kio d.o.o.