Zavod za zaštitu
prirode Srbije

MИНИСТАРСТВО ПОЉОПРИВРЕДЕ И ЗАШТИТЕ ЖИВОТНЕ СРЕДИНЕ

Ministarstvo zaštite životne sredine

U Parku prirode „Radan” i Spomeniku prirode “Velika i mala Ripaljka“ obeležen Dan zaštite prirode

U cilju ukazivanja javnosti na značaj očuvanja prirodne baštine i obeležavanja Dana zaštite prirode, Zavod je 11. aprila 2019. godine učestvovao u akcijama organizovanim u Vizitorskom centru „Teodora“ u Parku prirode „Radan“ i prvom zaštićenom području u Srbiji, Spomeniku prirode „Velika i Mala Ripaljka“, koje se nalazi u opštini Sokobanja.

Prvo područje koje je zaštićeno na teritoriji današnje Srbije bila je Obedska bara, stavljena pod zaštitu još 1874. godine.

Neposredno nakon osnivanja Zavoda doneti su i prvi akti o zaštiti kompleksne prirode. Na predlog Prirodnjačkog muzeja, zaštićen je rezervat „Ostrozub“, prvenstveno zbog prisustva stenoendemično reliktne vrste zeleničeta (Prunus laurocerasus).

Prvo rešenje o zaštiti Zavod je doneo 11. aprila 1949. godine i odnosi se na zaštitu vodopada Velika i Mala Ripaljka na Ozrenu. Tako su u tom početnom periodu primene Zakona, zaštićeni objekti žive i nežive prirode, izražavajući time jedinstvo i jedinstvenost prirode Srbije. Danas, radom Zavoda imamo 461 zaštićeno područje, koja obuhvataju 7,61 teritorije Srbije.

Zavod za zaštitu prirode Srbije i Javno preduzeće „Srbijašume“, organizovali su skup u Parku prirode „Radan“ na kome su se okupili predstavnici upravljača zaštićenih područja Parkova prirode: Golija, Zlatibor, Stara planina, Sićevačka klisura i Spomenika prirode Jelašniča klisura i Cerjanska pećina, stručnih ustanova i lokalnih samouprava Proukuplja, Kuršumlije, Lebana, Bojnika i Medveđe, kako bi zajedno skrenuli pažnju javnosti na značaj očuvanja, zaštite i odgovornog korišćenja prirodnih resursa Parka prirode „Radan.

Rad skupa otvorili su prof. dr Milan Medarević sa Šumarskog fakulteta u Beogradu, dr Predrag Aleksića, izvršni direktor Sektora za šumarstvo i zaštitu životne sredine - JP „Srbijašume“ i Zoran Momić, direktor Šumskog gazdinstva Leskovac JP „Srbijašume“.

Rezultate višegodišnjih istraživanja planine Radan, Zavoda za zaštitu prirode Srbije, na osnovu kojih je proglašen za zaštićeno područje u prezentaciji Studije zaštite „Park prirode Radan“, predstavio je mr Danko Jović, rukovodilac Radne jedinice Zavoda u Nišu. O Planu upravljanja „Parkom prirode Radan“, govorila je Gordana Jančić iz JP „Srbijašume“. Kako bi i vizuelno predstavili lepote Radana, pre obilaska terena učesnici su imali priliku da pogledaju film o Radanu.

Nakon uvodnog dela skupa organizovan je obilazak nekih od najznačajnijih lokaliteta u Parku prirode „Radan“, kao što su: Caričin grad, Ripi vode i Prolom banja.

Povodom Dana zaštite prirode organizovana je i akcija čišćenja u prvom zaštićenom prirodnom dobru kod nas - Spomeniku prirode „Velika i Mala Ripaljka“, koji se nalazi na teritoriji opštine Sokobanja. Dan kada je ovo prirodno dobro dobilo status zaštićenog 11. aprila 1949. godine proglašen je 2009. godine Zakonom o zaštiti prirode za nacionalni Dan zaštite prirode.

Akciju čišćenja i uređenja organizovalo je Gradsko zelenilo Sokobanja, koje je upravljač Spomenika prirode, koje je popularno izletničko mesto posetilaca Sokobanje. I pored kišovitog vremena, zaljubljenici u prirodu iz Sokobanje nisu propustili da na Dan zaštite prirode izađu na vodopad Ripaljka i urede ovaj biser prirode pred početak izletničke sezone. Predstavnik Zavoda u realizaciji akcije bio je geolog dr Dragan Nešić.

Park prirode „Radan“ ukupne površine 41.312 ha nalazi se na teritoriji opština: Kuršumlija, Bojnik, Lebane, Medveđa i Prokuplje. Ovaj predeo stavljen je pod zaštitu da bi se u interesu nauke, obrazovanja i unapređenja kulture i održivog privrednog i demografskog razvoja, očuvali izuzetna raznovrsnost divljeg biljnog i životinjskog sveta. Flora područja Radana čini oko 10% flore Balkanskog poluostrva i oko 22% flore Srbije. Područje Radana se odlikuje relativno velikim bogatstvom ptica od 107 vrsta ili oko 30 % od ukupnog broja vrsta ptica Srbije. Na širem prostoru Radana nalazi se više desetina objekata spomeničkog nasleđa koji su specifični po vremenu nastanka, stepenu očuvanosti i umetničkim vrednostima. Među ovim objektima su arheloško nalazište Caričin grad (Lebane), Šturac; crkvište Golubovac (Bojnik), Ivanje; ostaci crkve Ognjene Marije (Bojnik), Borince; Marino kale (Bojnik), Magaš; crkva Sv. Lazara (Kuršumlija, Prolom).

Spomenik prirode „Velika i Mala Ripaljka“, Vodopad Ripaljka jedan je od najlepših vodopada u Srbiji. Nalazi se na 5 km od Sokobanje. Nastao je na rečici Gradašnici, koja se ispod Sokobanje uliva u reku Moravicu. Sastoji se iz 11 odseka čija je ukupna visina oko 40 metara, a najveći od njih visok je 11 metara i poznat kao Velika Ripaljka. Ispod njega je jedan manji vodopad visine 5 metara, a ostali su manji od 0,5 do 2 metra. Ripaljka je jedna od nezaobilaznih atrakcija ovog kraja i među omiljenim kod posetioca Sokobanje.

© Zavod za zaštitu prirode Srbije - Sva prava zadržana. Izrada sajta: Kio d.o.o.