Zavod za zaštitu
prirode Srbije

MИНИСТАРСТВО ПОЉОПРИВРЕДЕ И ЗАШТИТЕ ЖИВОТНЕ СРЕДИНЕ

Ministarstvo zaštite životne sredine

Osnovni podaci

Priroda Srbije odlikuje se visokom raznovrsnošću biljnog i životinjskog sveta, i predstavlja značajan deo bogatstva i raznovrsnosti evropske prirodne baštine. Njeni najreprezentativniji, najočuvaniji delovi stavljaju se pod zakonsku zaštitu.

Začeci zakonske zaštite prirode u Srbiji sežu daleko u prošlost, a prvi propisi kojima se štiti priroda i čuvaju prirodni resursi datiraju još iz XIV veka. Prvo područje koje je zaštićeno na teritoriji današnje Srbije bila je Obedska bara, stavljena pod zaštitu još 1874. godine. Prva zaštićena prirodna dobra u Srbiji bili su šumski rezervati Oštrozub, Mustafa i Felješana u okolini Majdanpeka i vodopad „Velika i mala Ripaljka“ u okolini Sokobanje, zaštićen 1949. godine. Nacionalni park Fruška gora, proglašen 1960. godine, prvi je nacionalni park u Srbiji.

Na osnovu primenjenih mera institucionalne zaštite prirode tokom više od šest decenija, površina zaštićenih područja u Srbiji trenutno iznosi 662.402 ha, odnosno 7,48 одсто територије Србије.

Pod zaštitom se nalazi 461 zaštićenih područja:

• 5 nacionalnih parkova

• 17 parkova prirode

• 20 predela izuzetnih odlika

• 68 rezervata prirode

• 4 zaštićena staništa

• 37 spomenika prirode

• 38 područja od kulturnog i istorijskog značaja koja su zaštićena na osnovu ranijeg Zakona o zaštiti životne sredine i Zakona o zaštiti spomenika kulture.

Pokretanje postupka zaštite područja realizuje se na osnovu jednogodišnjeg i Pokretanje postupka zaštite područja realizuje se na osnovu jednogodišnjeg i srednjoročnog programa zaštite prirodnih dobara kojeg utvrđuje Zavod, predlaže nadležno ministarstvo, a usvaja Vlada Republike Srbije.

Zakonom o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS“ br. 36/2009, 88/2010 i 91/2010-ispravka- pogledaj i čl. 55-59) propisano je da zaštitu nekog područja, odnosno prirodnog dobra, mogu predložiti i pokrenuti i fizička i pravna lica. Ukoliko neko područje, stablo, objekat geološkog karaktera, prirodnjačka zbirka, odnosno sve one kategorije prirodnih dobara predviđenih Zakonom, ispunjavaju kriterijume reprezentativnosti, očuvanosti, izvornosti, i druge normativno utvrđene kriterijume, može se uputiti dopis Zavodu za zaštitu prirode Srbije sa predlogom da se utvrdi osnov za pokretanje postupka zakonske zaštite.

Osim zaštićenih prirodnih dobara, pod zaštitom države je 1783 strogo zaštićenih i 860 zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva. One su zaštićene u skladu sa Zakonom o zaštiti prirode, a na osnovu Pravilnika o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva ("Službeni glasnik RS", br. 5/2010 i 47/2011) koji sadrži liste strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta, kao i mere zaštite. Pod određenim vidom zaštite nalaze se ivrste koje mogu biti ugrožene prekomernom i nekontrolisanom eksploatacijom iz prirode.

Određeni status zaštite imaju i međunarodno značajna područja, na osnovu međunarodnih konvencija i međunarodnih programa.

© Zavod za zaštitu prirode Srbije - Sva prava zadržana. Izrada sajta: Kio d.o.o.